ขึ้นทางด่วนจากอโศก: ด่านไหนใกล้ที่สุด ขึ้นเส้นไหน ไปทางไหนได้บ้าง

เรื่องที่คนอโศกพลาดกันบ่อยที่สุดไม่ใช่การหาด่านไม่เจอ แต่คือขึ้นผิดเส้นแล้วไปคนละทิศ เพราะจากแยกอโศกและถนนอโศกมนตรี (สุขุมวิท ซอย 21) คุณป้อนรถเข้าได้ทั้งสองระบบทางด่วนที่วิ่งสวนทางกัน ระบบแรกคือ ทางพิเศษเฉลิมมหานคร หรือทางด่วนขั้นที่ 1 ซึ่งเป็นทางด่วนสายแรกของไทย เปิดใช้ 29 ตุลาคม 2524 มีสามสายรวม 27.1 กิโลเมตร สายที่เกี่ยวกับคนอโศกคือสายบางนา-ท่าเรือที่พาไปทางตะวันออกสู่บางนาต่อฉะเชิงเทรา-ชลบุรี และสายดาวคะนอง-ท่าเรือที่พาไปทางตะวันตกสู่พระรามที่ 2 ต่อสมุทรสาคร ส่วนอีกระบบคือ ทางพิเศษศรีรัช (ทางด่วนขั้นที่ 2) รวม 38.4 กิโลเมตร ที่ส่วน C พาขึ้นเหนือผ่านประชาชื่นไปสิ้นสุดแจ้งวัฒนะ ระยะทาง 8 กิโลเมตร แล้วต่อไปดอนเมืองได้ สรุปสั้น ๆ คือก่อนออกจากซอยบ้าน ต้องรู้ปลายทางก่อน แล้วค่อยเลือกด่าน ไม่ใช่เลือกด่านที่ใกล้สุดแล้วค่อยคิดว่าจะไปไหน

จากอโศกไม่มีด่านทางด่วนตั้งอยู่กลางแยกพอดี คุณต้องลัดออกไปหาทางขึ้นที่อยู่รอบ ๆ ย่านสุขุมวิท-เพชรบุรี-คลองเตย ฝั่งที่คนแถวนี้ใช้บ่อยคือ ทางลงถนนสุขุมวิท ของเฉลิมมหานคร ซึ่งเปิดใช้ 7 พฤศจิกายน 2539 เหมาะกับคนที่อยู่โซนสุขุมวิทตอนต้น ๆ ใกล้เทอร์มินอล 21 อโศก ส่วนคนที่จะลงคลองเตยเพื่อไปทางพระราม 4 มักไล่ลงมาตามแนวถนนอโศกมนตรีไปทางคลองเตย อีกทางเลือกคือออกฝั่งถนนเพชรบุรีซึ่งมีทางลงเปิดใช้ 15 กุมภาพันธ์ 2540 เหมาะกับคนโซนเหนือของย่านใกล้ ARL มักกะสัน ประเด็นคือแต่ละทางขึ้นพาไปคนละทิศ จึงต้องจับคู่ถนนกับด่านให้ถูกก่อนเลี้ยว

• จากโซนใกล้ทางแยกอโศกและเทอร์มินอล 21 อโศก ที่จะเข้าฝั่งสุขุมวิท ให้เล็งไปทางลงถนนสุขุมวิทของเฉลิมมหานคร (เปิดใช้ 7 พ.ย. 2539)
• จากถนนอโศกมนตรี (สุขุมวิท ซอย 21) ไล่ลงทางคลองเตย เป็นเส้นหลักของคนที่จะไปฝั่งพระราม 4
• สุขุมวิท ซอย 23 ใช้เป็นทางลัดเลี่ยงหน้าปากซอย 21 ที่มักแน่นในชั่วโมงเร่งด่วน ก่อนวกไปหาทางขึ้น
• ฝั่งเหนือของย่านใกล้ ARL มักกะสัน ให้พิจารณาออกทางถนนเพชรบุรีซึ่งมีทางลงเปิดใช้ 15 ก.พ. 2540
• ถ้าจะขึ้นเหนือไปแจ้งวัฒนะ-ดอนเมือง ต้องเล็งเข้าโครงข่ายศรีรัชส่วน C ไม่ใช่เฉลิมมหานคร

ตัวเลขค่าผ่านทางไม่ใช่ตัวแปรที่ทำให้คนอโศกเสียเวลา แต่คือระยะทางกว่าจะถึงด่าน เพราะทางแยกอโศกและถนนอโศกมนตรีติดหนักในชั่วโมงเร่งด่วนเช้า และถนนป้อนเข้าทางขึ้นทั้งฝั่งสุขุมวิท คลองเตย และเพชรบุรีก็ต่อคิวยาวตามไปด้วย บ่อยครั้งเวลาที่เสียไปกับการคืบคลานจากปากซอยไปถึงด่านมากกว่าเวลาวิ่งบนทางด่วนเองเสียอีก การจ่าย 50 บาทจึงคุ้มก็ต่อเมื่อคุณจับจังหวะออกให้ถูก ไม่ใช่ไปนั่งนิ่งอยู่บนถนนป้อนด่านตั้งแต่ยังไม่ขึ้นทางด่วน

• เลี่ยงช่วงประมาณ 07:00-09:00 น. ที่แยกอโศกและถนนอโศกมนตรีคับคั่งที่สุด ถ้าเลื่อนออกก่อนหรือหลังได้จะประหยัดเวลาเห็นชัด
• ขาเย็นช่วงเลิกงานรถมักไหลเข้าหาทางขึ้นทางด่วนพร้อมกัน เผื่อเวลาสำหรับคิวหน้าด่านไว้เสมอ
• เตรียม Easy Pass หรือช่องอัตโนมัติไว้ เพื่อไม่ต้องต่อคิวช่องเงินสดที่ยาวกว่าในชั่วโมงเร่งด่วน
• ตัวเลข 50 บาทเป็นอัตรา ณ ช่วงที่เขียน ควรตรวจสอบอัตราล่าสุดอีกครั้งก่อนเดินทาง เพราะอาจมีการปรับ

1. ถ้าออกจากอโศกช่วง 06:45-09:00 น. และตั้งใจลงพระราม 4 อย่าคาดหวังว่าทางลงตรงจะเปิดให้ลงตามปกติ
2. แผนคือเลยจุดเดิมไป กลับรถที่ทางลงสาธุประดิษฐ์ แล้ววนขึ้นมาลงพระราม 4 อีกครั้ง
3. การกลับรถตามมาตรการนี้ไม่ต้องเสียค่าผ่านทางเพิ่ม จึงไม่ต้องกังวลว่าจะโดนเก็บซ้ำ
4. ถ้าเผลอชินกับทางลงเดิม อาจต้องไปวนไกลกว่าเดิมมากกว่าจะกลับเข้าลุมพินีได้

เหตุผลเบื้องหลังคือช่วงเช้ารถที่จ่อลงพระราม 4 พร้อมกันจำนวนมากทำให้คอขวดตรงทางลงลามขึ้นไปติดบนทางด่วน การบังคับให้ไปกลับรถที่สาธุประดิษฐ์จึงเป็นการกระจายจังหวะรถไม่ให้กระจุกจุดเดียว สำหรับคนอโศกที่ขับเข้าเมืองทุกเช้า การเข้าใจกลไกนี้ช่วยให้วางแผนเลนและปลายทางล่วงหน้าได้ ไม่ใช่ไปตัดสินใจเอาหน้างานตอนรถแน่น ทั้งนี้มาตรการจราจรปรับเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์ ควรตรวจสอบว่ามาตรการนี้ยังบังคับใช้อยู่หรือไม่ และช่วงเวลาปัจจุบันเป็นอย่างไรก่อนยึดเป็นแผนประจำ